«

»

Oct 30

Print this Post

تاوانی زانیاری لە رژێمی مەلا و ژەنەڕاڵەكانی شەڕدا!

ئەوانەی بیر لە گۆڕینی رژێم دەكەنەوە لە عێراق دەتوانن زۆر پەلە نەكەن. رژێمەكە بەدەستی خۆی خەریكە گۆڕ بۆ خۆی هەڵدەكەنێت. بەو هەڵسوكەوتەی ئێستا دەیكات ، تەنیا بەرەو دووركەوتنەوەی زیاتر لەخەڵك ملدەنێ و دەسەڵاتێكی مۆدە بەسەرچوو دروستدەكات.

ئەوەی جێگەی نیگەرانییە، ئەوەیە كە هەر هەوڵێك كە حكومەتی عێراق دەیدات بۆ ئەوەی ببێتە بەشێك لە جیهانی مۆدێرن، بەوەی یاساییەك دابنێن و سنوورێك دیاری بكەن، ئەوان هەنگاوێك بەرەو پاشەوە دەنێن و خۆیان لە سەردەمی نوێ دوورتر دەخەنەوە.

هۆكاری سەرەكی ئەوەش، شێوازی بیركردنەوەی ئەو كەسانەیە كە لەسەر دسەڵاتن و هەروەها ئەو هەوڵانەی دەیدەن بۆ دانانی یاساكان بۆ ئەوانەی كە تەنانەت گاڵتەیان پێدەكەن كاتێك باس لە شێوازی حوكمڕانی و بیركردنەوەیان دەكەن.

نموونەیەكی زیندوو، ئەو یاسایە بوو كە بە ناوی یاسای پاراستنی رۆژنامەنووسان دانرا، كە چەند مانگێك لەمەوبەر لەلایەن پەرلەمانەوە پەسەندكرا، كە لەلایەن كەسانێكەوە داڕێژرا و پەسەندكرا كە هیچ زانیارییەكیان لەبارەی رۆژنامەنووسییەوە نییە. پاش ماوەیەكی كەمیش كاریگەرییەكانی ئەم یاساییە دەبینین لەسەر میدیای ئازاد لە عێراق، لەباربردنی هەموو هەلێك بۆ دروستبوونی میدیایەكی چالاك و زیندوو بەهۆی ئەو یاسایەوە.

كارەساتێكی دیكە بە رێگەوەیە كە عێراق، یان هیچ نەبێت حكومەتەكەی، دەكاتە كۆریای باكوور. “یاسای تاوانەكانی زانیاری”. كە پڕۆژە یاساكەی لەلایەن ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراقەوە پەسەندكراوە.

رێكخراوی Article19، كە داكۆكیكی لە ئازادی رادەربڕین دەكات ، لە رەشنووسی یاساكە وردبووەتەوەو لێیكۆڵیوەتەوە، دەڵێ چەندین كەموكورتی لەو یاسایەدا هەیە بە بەراوردكردن لەگەڵ یاسا و بنەماكانی مافی مرۆڤ.

رێكخراوی Article19 دەڵێ رەشنووسەكە لە بنەڕەتەوە كەموكورتی تێدایە لەبارەی ئازادی رادەربڕین: ئەگەر پەسەند بكرێت بەشێوەیەكی فراوان زیان لە ئازادی رادەربڕین دەدات، هەروەها زیان بە مافی بەدەستهێنانی زانیارییەكانیش دەگەیێنێت. هەروەها پێشنیازیكردووە پەرلەمانی عێراق رەتیبكاتەوە.

پڕۆژە یاسا پێشنیازكراوەكە، ترسی سەركردایەتی عێراق و ئەوانەی كە یاساكەیان نووسیووەتەوە لە “شۆڕشی زانیاری” دەردەخات. لەوێدا تەنها باس لە چەندین دەرئەنجامی نێگەتیڤی تەكنەلۆژیای زانیارییەكان كراوە، بەبێ ئەوەی بەهیچ شێوەیەك باس لە رۆڵە پۆزەتیڤەكانی لە كۆمەڵگەی ئەمڕۆدا بكەن. ئاماژە بەوەش ناكات كە چۆن شۆڕشی زانیاری بنەماكانی مافی مرۆڤ پێشدەخات.

ئەو پڕۆژەیە نەك تەنیا زیان لە مافی ئازادی رادەربڕین دەدات و دەستگەیشتن بە زانیارییەكان سنووردار دەكات، هەروەها زیان بە چەندەها هەلی كاركردن و وەبەرهێنانیش دەگەیێنێ. دەبێ كۆمپانیاكانی مۆبایل، كڕیارەكانیان ئاگاداربكەنەوە كە ئەگەر ئەو یاسایە پەسەندكرا و ئەگەر هەر كارێك دژی مادەكانی ئەو یاسایە بكەن، ئەوا دووچاری سزای زیندانیكردن دەبنەوە. هەموو مادەیەك چەندین بابەتی تێكەڵ و هەڵەی تێدایە، كە هەندێكی لەسەر بنەمای دادپەروەری نییە بۆ سنوورداركردنی ئازادی رادەربڕین یانیش زۆر گشتگیرە.

هەندێك لە ماددە و بڕگەكانی گاڵتەئامێزن. یەكێك لە ماددەكانی پڕۆژە یاساكە، بەكارهێنانی كۆمپیوتەر قەدەخە دەكات “ئەگەر ببێتە هۆی زیانگەیاندن بە سەربەخۆیی و یەكگرتوویی وڵات یانیش زیان بە بەرژەوەندی ئابووری، سیاسی، كۆمەڵایەتی، سەربازی و ئاسایشی وڵات بگەیێنێت”! ئەمەش ئەو هێزە دەبەخشێتە دەسەڵاتداران كە سانسۆر بخەنە سەر هەر بڵاوكردنەوەیەكی ئەلیكترۆنی كە پێیوابێ، دەبێ سانسۆر بكرێت. حكومەتی ئەوكاتەش دەتوانێ بەپێی یاسا دەسەڵاتی ئەوەی هەبێت كە یاسای ئەخلاقی خۆی بەسەر هەموو خەڵكی عێراقیدا بسەپێنێت.

ماددەیەكی دیكە، سزای تووندی دارایی بەسەر ئەوانەدا دەسەپێنێ كە ” پێشێلكاری دەكەن لەبەرامبەر بەها و پرەنسیپە ئایینی و ئەخلاقی و خێزانی و كۆمەڵایەتییەكان، لەرێگەی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و كۆمپیوتەرەوە”.

كە یاساكە پەسەند دەكرێت، هەر كاتێك تۆمەتباركرای بە پێشێلكردنی ماددەیەكی یاساكە، ئەوا رەنگە حوكمی زیندانی هەتا هەتایت بەسەردا بسەپێنرێت.

بەمانایەكی دیكە، ئەگەر یاساكە پەسەندكرا، بەعسییەكان و ئەوانەی دەیانەوێت رژێمەكە بگۆڕن، دەبێ تۆزێك دان بەخۆیاندا بگرن تاوەكو كۆمەڵگەی ئینتەرنێتی ژێرزەمینی بەشێوەیەكی ئۆتۆماتیكی دوور لە كۆنتڕۆڵكردنی دەسەڵاتداران دروستدەكرێت، ئەوكات دەتوانرێ دەستبكرێت بە رێكخستنی راستەقینە بۆ گۆڕینی رژێمی مەلا و ژەنەڕاڵەكانی شەڕ.

Permanent link to this article: http://k.hiwaosman.com/?p=151

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>